Vandaag is het moederdag, zondag 10 mei 2026.

Het is voelt helaas niet als feest voor mij. Ik nam recent afscheid van mijn moeder, dit afscheid raakt aan zoveel lagen van mijn bestaan.

Eerste laag:

Mijn moeder vocht 6 jaar tegen haar ziekte. Net voor de eerste corona-lockdown kreeg ze het zware verdict: vasculaire jongdementie. Ik was toen helemaal van slag door dit nieuws. Hoe zou ik haar kunnen begeleiden in haar ziekte? Wat betekent jongdementie? Wat verandert er precies in haar leven? De vragen buitelden door mijn hoofd. Ze namen zoveel plaats in dat ik een poosje niet kon werken. Veel mensen zouden zeggen: maar An Sheela toch, je neemt je verantwoordelijkheid niet op. Het is maar ziek zijn… Iedereen kan ziek worden… Waarom zou je thuis blijven? Het gewone leven gaat toch door? Als iedereen zou reageren zoals jij, zou de maatschappij niet meer draaien… Het zijn maar enkele van de vele reacties die ik kreeg, ik voelde me écht onbegrepen.

Meerdere lagen:

Voor mij was het alsof heel mijn leven op zijn kop stond. Ik had niet leren rouwen: niet om mijn moeder van oorsprong, niet om het verlies van mijn adoptievader in 2016. De pijnscheuten die ik heb leren voelen probeer ik me voor te stellen bij baby’s die afgestaan worden: hoe overleven zij het afgestaan en verplaatst worden? De helse pijnen die ik nu ervaar:  die konden zij toch niet verwoorden? Alleen huilen kon hun pijn een beetje verzachten, of helemaal niet huilen en alles opslaan in hun binnenste.  Deze gebeurtenis heeft een levenslange impact op een adoptiekind waarvan het verleden van het herkomstland zo snel mogelijk moe(s)t worden uitgewist. Ook veel volwassen geadopteerden hebben, net zoals ik, niet geleerd om met deze gevoelens om te gaan. Wij hechten ons extra hard met andere mensen, om niet meer dit gevoel van afgestaan worden, te moeten doorstaan. Maar omgekeerd kan ook: je niet hechten om deze pijn niet meer te moeten meemaken. Toch onthoudt het lichaam alles. Je niet verbinden met jezelf of met je lichaam betekent dat je in dissociatie bent.

Verbinden:

Vaak is gezond verbinden voor geadopteerden moeilijk. En wat is dat trouwens, gezond verbinden? Dat kan, in mijn ogen, een kind alleen voelen dat bij zijn of haar moeder van oorsprong kan opgroeien. Die binding kan alleen door deze moeder op een natuurlijke manier aangebracht worden. Daarmee zeg ik niet dat er geen andere goede moeders kunnen zijn, maar in die situaties vraagt de binding vaak extra energie. Net zoals een exotische plant die je verpot: een palmboom groeit ook niet zomaar in Europese grond. Die extra zorgen heb ik nodig gehad, maar de zorg voor adoptieouders was er evenmin. Als ouders geen vragen hadden, werd er ook niet naar gekeken. Het schrijven van rapportjes was een verplichting maar er werd zelden iets extra mee gedaan. Hoe ging het écht met de ouders en hun adoptiekinderen, vaak werden maskers niet afgedaan of werd alles als evident bestempeld. Iets van ‘ieder huisje heeft zijn kruisje’ was niet zo van belang. De problemen hang je toch niet buiten? En toch kan het wél nuttig zijn om de lastige situaties te benoemen, en de moeilijke zaken niet te verstoppen. Lotgenotencontact, elkaar begrijpen zonder al te veel woorden… Het heeft mij als geadopteerde zoveel gebracht. Ook nu word ik gedragen door lieve mensen rondom mij. Ze bieden me de zachtheid die mijn hart op dit moment nodig heeft. 

Extra laag: de dood

En alles eindigt normaal gezien met de dood. Het leven is elke dag een beetje dichter bij de dood komen. Zelf ben ik nogal spiritueel geïnspireerd en geloof ik niet graag in een definitief einde maar eerder in wat je als persoon doorgeeft aan de volgende generatie. Wat je DNA meekrijgt geef je door.

De periode voor de dood van mijn adoptiemoeder was intens. De aftakeling, het lijden, het waken, de palliatieve sedatie, het vechten van haar lichaam…  Ik vond het een vreselijke periode, en dat heeft erin gehakt. In mijn lichaam: mijn zenuwen staan gespannen, mijn spieren zijn verkrampt en het verdriet is aanwezig over mijn ganse lijf. Elke cel moet nu opnieuw gevormd worden, zodat het verdriet beetje bij beetje kan wegebben en ruimte kan creëren voor de nieuwe situatie: het leven zonder mijn moeders aanwezigheid. Wie kan ik zijn zonder haar? En ook al was ze door de dementie niet meer bij de pinken, ze bleef tot op de laatste moment mijn moeder. Ze is overleden op 1 mei 2026, bij volle maan.  Zelf had ik haar nog gezegd: ‘Moeke, in de laatste fase van de palliatieve sedatie zullen je organen één voor één uitvallen. Laat het alsjeblieft niet zo ver komen, en stop met ademen voor alles degenereert.’ Ik was zo bang voor die lange lijdensweg. En uiteindelijk heeft ze mijn raad opgevolgd. Maar ze heeft wel een punt gemaakt: terwijl iedereen dacht dat ze 1 mei niet meer zou halen, heeft ze beslist om haar laatste adem uit te blazen net na middernacht op de eerste dag van de nieuwe maand.

Mijn moeder was niet perfect, en ik was niet het perfecte kind. Ik heb wel altijd mijn best gedaan, en zij ook, binnen de ruimte en de mogelijkheden die we onszelf gunden. Ik heb door het feit dat zij zo koppig geen hulp wilde, wél die keuze gemaakt om me te laten begeleiden. En het heeft me tot nu toe heel wat extra gebracht. Ik neem nu tijd om te rouwen, en mijn energie terug op te bouwen. Iets wat ik me eindelijk mag gunnen dankzij de professionele begeleiding die ik nu krijg.

En tussendoor, probeer ik me op aan mijn liefste kinderen op te trekken. Ik ben vereerd dat ik hun moeder mag zijn. Ik ben trots op hen, blij met wat ik voor hen mag betekenen, maar ik verstop me niet als het moeilijker gaat. Want het leven bestaat nu eenmaal uit hoogtes en laagtes. Dat is mijn realiteit. Dit is mijn moederdag betaande uit vele lagen, mijn genuanceerde moederdag.